0

biyodhac-yar

m l (jool.)

Meel ama meelo isdaba taxan oo ah biyo shub ama biyo shubyo aan sidaa u waaweynayn.

0

biyogal

m l (-llo, m.dh)

(daaw.) Meel haragga ka mid ah oo soo foocsan inta badan biyo ku jiran, mararka qaarkoodna dhiig ku jiro ama malax.

0

biyoobid

m f dh

ld biyow¹.

0

biyood

m l (-dyo, m.dh)

(c.nafl.) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.

0

biyoole

m l (-layaal, m.l/dh)

1. Qof biyo dhaamiya oo dadka ka iibsha. 2. Baabuur boyaad saarantahay oo biyo lagu qaado.

0

biyow

m l

Eeg: biyoobid

0

biyuutanool

m l (-llo, m.dh)

(kiim.) Biyuutayl alkohool: C H OH. Hoor yeelan kara afar qaab oo isku-naanaysood. Biyuunta-1-ool,CH CH CH CH -OH, bar-karkeedu waa 117.5°C, waxana loo isticmaalaa mile ahaan.

0

bocool

m dh (-lo, m.l)

1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

0

bocoolaggale

m l (-layaal, m.l/dh)

Nafley yar, biyo ku nool oo bocoosha gasha.

0

bocoolaggurad

m l

Muran, akeekan. ld bocoolaggurasho.

0

bocoolaggurasho

m f dh

ld bocoolaggurad.

0

bocoolagguro

f mg3 (-rtay, -ratay)

Si diidmo iyo jikraar leh cid ugu jawaabid.

0

bocor

m dh (-ro, m.l)

1.Miro aroorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno. 2. B. ah: gabadh aad u qurxoon.

0

bog

f g

/mg1 (-gay, -gtay) 1.(f.g) Wax qabya ahaa dhammaysitirid. 2. (f.g) Hawl billaabid oo dhammaystirid. 3.(f.mg) U b.: wax jeclaan: hadalkiisaan u boggay.

0

bogaad

m l

U bogid; qiimayn.

0

bogaadi

f g2 (-iyay, -isay)

U b.: cid hambalyo u jeedin.

0

bogaadin

m f dh

ld bogaadis.

0

bogaadis

m l

Eeg: bogaadin

0

bogaadsi

m l

Hambalyo.

0

bogasho

m f dh

Eeg: bogo

0

bogcad

m dh u (-dyo, m.dh)

1.Dhasha fardaha iyo idaha inta aanay weli ababin. 2. Dhul yar oo bannaan.

0

bogdoox

m l

1. Wadiiqo toos ah oo ka leexaato waddo weyn. 2. Weeraridda cadow dhinac laga weeraro. 3. Qalliin lagu sameeyo haweenka dhali waayey iyadoo dhinac laga soo saarayo ilmaha. 4. ld bogdooxid.

0

bogdooxid

m f dh

ld bogdoox¹ (4).

0

boggan

f mg4 (-naa, -nayd)

Wax la bogay ahaansho.

0

bogganaan

m f dh

Eeg: bognaansho

0

bogganaansho

m l

/dh ld bogganaan.

0

bogid

m f dh

Eeg: bog²

0

bogla'

m dh

Nooc jaadadka malayga ka mid ah.

0

bogo

f g

/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iwm ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iwm ka baaraandegid; ka salgaarid.

0

bogox

m l

Eeg: bugux

0

bogsad

m l

Eeg: bogsasho

0

bogsasho

m f dh

ld bogsad, bogsi, bogsood.

0

bogsi

m l

Eeg: bogsasho

0

bogsii

f g2 (-iiyay, -iisay)

Wax buka caafimaadin.

0

bogsiin

m f dh

ld bogsiis.

0

bogsiis

m l

Eeg: bogsiin

0

bogso

f mg3 (-saday, -satay)

Wax caafimaaday noqosho. ld bogsoo.

0

bogsoo

f mg3 (-ooday, -ootay)

Eeg: bogso

0

bogsood

m l

Eeg: bogsasho

0

bohol

m dh (-lo, m.l)

Jeex hoos u dheer biyo iwm sameeyeen oo dhulka ku yaal.

0

boholaddumi

f mg2 (-iyay, -isay)

U b.: cabsi gelin iyo degniin cid loo jeediyo si ujeeddadeeda looga baajiyo. ld boholatus².

0

boholaddumin

m f dh

ld boholaddumis.

0

boholaddumis

m l

Eeg: boholaddumin

0

boholatus

f mg1 (-say, -stay)

U b.: cid si ujeedadeeda looga baajiyo cabsi gelin.

0

boholatusid

m f dh

ld boholatus¹.

0

boholyoobid

m f dh

Eeg: boholyow²

0

boholyow

m l

1. Dareen rabitaan oo ku dhasha qof marka wax uu jeclaa araggooda ka raago; hilow. 2. ld boholyoobid.

0

bohon

m l (-nno, m.dh)

Orgi wan iwm oo aan wax boodi karin.

0

bohonnimo

m dh

Bohon ahaansho.

0

boji

f mg2 (-iyay, -isay)

Xaalad shaqo iyo dhib la'aan ku sugnaan (nafley); nasasho. ld bąji, beji.

0

bojiino

m dh

Xaalad shaqo iyo dhib la'aaneed oo nafley ku jirto; nasasho muddo laga nasto hawl. ld bojin.

0

bojin

m f dh

ld bąjiino, bąjin, bejiino, bejin, bejis, bojiino.

0

bokooro

m dh

Eeg: bakooro

0

boliis

m l

Ciidan nabadgelyada gudaha ee dal qaabbilsan. ld bileys, biliis, booliis, buliis.

0

bolol

f mg1 (-olay, -oshay)

1. Qori iwm duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iwm faadid ama xorshoshid.

0

bololid

m f dh

ld bolol¹ (3).

0

bolshofiik

m l (siyaa.)

Hab siyaasadeed iyo fikrad uu Lenin iyo kuwii raacsanaa ay keeneen dalka Ruushka kacaankii Ruushka kaddib 1917.

0

bombo

m dh

Eeg: bambaano

0

bongaree

f g2 (-reeyay, -reysay)

Eeg: bamgaree

0

bongareyn

m dh

Eeg: bamgareyn

0

boob

f g1 (-bay, -btay)

1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh hanti cid ka dhexeyso u qaadasho. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah hanti iwm cid uga qaadasho. 3. Dedejin (cunid, socod, iwm).

0

boobas

m l

Habaas; boor.

0

boobe

m l (-bayaal, m.l/dh)

1. Nooc banaatiiqda ka mid ah oo si daranddoori ah u dhaca. 2. Cayayaan yaryar oo gala iniinaha qaraha iyo sisinta oo bololiya.

0

boobid

m f dh

ld boob¹ (4).

0

boobsii

f g2 (-iiyay, -iisay)

Hawl si degdeg leh u qabasho.

0

boobsiin

m f dh

ld boobsiis.

0

boobsiis

m l

Eeg: boobsiin

0

booc

m l (-cyo, m.dh)

1. Hunguri. 2. Cune. 3. In yar oo tubaako shiidan ah.

0

boocaar

m dh

Nooc ka mid ah kalluun.

0

bood

m dh

Dhoobo cad, laga helo dhulka lakabyadiisa hoose ee biyaha u dhaw oo timaha iyo dharka lagu dhaqdo.

0

bǫod

f mg1 (-day, -dday)

1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iwm ku heshin waayid.

0

boodaami

f g2 (-iyay, -isay)

Boodaan ka dhawaajin (geel).

0

boodaamin

m f dh

Eeg: boodaami

0

boodaan

m l

/dh (-aamo, m.l) Koor weyn oo geela loo xiro. ld buudaan.

0

boodal

m l (-llo, m.dh)

Nin geesi ah.

0

boodayn

m f dh

ld boorayn (2).

0

booddo

m dh

1. ld bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

0

boodee

f g2 (-deeyay, -daysay)

1. Bood dhar ku mayrid. 2. Bood timaha ku caddayn. ld booree (2).

0

boodh

m l (-dho, m.dh)

(baay.) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

0

boodhar

m l

Budo cad oo siigo ah udgoon oo waqtiga kuleylaha la marsado si ay dhidika u nuugto. ld boolbare, boolbire, bootar.

0

boodid

m f dh

ǫod.

0

boodsii

f g2 (-iiyay, -iisay)

Eeg: booti

0

boodsiin

m dh

Eeg: bootin

0

boodsiis

m l

Eeg: bootin

0

boodsol

m l (juqr.)

Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

0

boog

m dh (-go, m.dh)

Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

0

boog-calooleed

m dh (-dyo, m.l)

(daaw.) Boog ku sameysmata caloosha waxaana keena aasidhka oo gubeysa caloosha. Aasidhka caloosha ma bato. Astaamaha: matag iyo xanuun caloosha cunnada kaddib, waxaa iman kara dhiigbax iyo waxa kaloo dhici kara kala xirin caloosha iyo xidmaha markii nabarku buskoodo.

0

boog-xiidmeed

m dh (-dyo, m.dh)

(daaw.) Boog ku taal qayb ka mid ah xiidmaha (duodenum) waxaana keena asidhka caloosha. Waxaana u badan dadka noocooda dhiigga uu yahay kooxda “O”. Astaamaha: xanuun uurkujirtada marka calooshu marantahay; matagna waa jiri karaa.

0

boogadhay

m l

Eeg: boogadhaye

0

boogadhaye

m l (-yayaal, m.l/dh)

Qof boogaha iyo nabarrada fudud daaweeya. ld boogadhay.

0

boogayn

m f dh

Eeg: boogee

0

boogaysan

f mg4 (-snaa, -snayd)

Wax boog leh ahaansho.

0

boogaysnaan

m f dh

ld boogaysnaansho.

0

boogaysnaansho

m l

/dh ld boogaysnaan.

0

boogcalooleed

m dh (-dyo, m.dh)

Nabar caloosha ka soo baxa. ld boogcaloolo.

0

boogcaloolo

m dh

Eeg: boogcalooleed¹

0

boogee

f g2 (-geeyay, -gaysay)

Boog u yeelid (jir).

0

boogoobid

m f dh

ld boogow¹.

0

boogow

m l

Eeg: boogoobid

0

boohaar

m dh (-ro, m.l)

1. Cabbir u gaar ah beeyada oo u dhigma afar kiintaal. 2. Falxad. 3. B. ah: nafley aad u xoog badan.