acyuun
1. Jaadadka geela mid ka mid ah. 2. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto. ld cayuun¹.
adaa
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'aa 1'.
adaadax
1. Socodka lala dhacdhaco tabar darro darteed. 2. Meesha ay iska galaan dhulka iyo buurta.
adaadi
Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.
adaadumo
Wax unkasho (hanti).
adaadun
Unkidda xoolo, aqal iwm la unko.
adaahi
Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.
adaan
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi', 'aa 1' iyo 'aan 1'.
adaarbiciid
Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga, wuxuu leeyahay miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid. ld adarbiciid.
adab
Suugaan.
adable
Dhul carro cad iyo carro madow isugu jira, geedo dhaadheer ka baxaan oo beerashada ku wanaagsan.
adaddaah
1. Madaxwareer yar. 2. Jirro muddo lala jiifey si tartiib ah uga bogsasho.
adaddaahid
ld adaddaah¹.
adag
1. Wax aan jilicsanayn ahaansho. 2. Wax xoog iyo karti leh ahaansho.
adamaddoon
Qof ugaarsada dugaagga iyo ugaarta intooda halista ah. ld adame.
adami
Nafley ugaarsiga ku nool.
adamiyeysasho
ld adamiyeysi.
adamiyeyso
Nafley ugaarsi ku noolaan.
adan
1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.
adar
1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.
addeec
Cid amar la faray qaadasho.
addeecid
ld addeec¹, addeecis.
addeecsan
Wax amar la siiyey addeecay ahaansho (qof).
addeecsanaan
ld addeecsanaansho.
addeecsanaansho
/dh ld addeecsanaan.
addimid
ld addimaad, addin¹.
addin
1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. ld addimid.
addoomow
Addoon noqosho.
addoon
Nin aan xor ahayn oo la leeyahay oo sidii la doono loogu shaqaysto; cabiid; bidde.
addoonnimo
Addoon ahaansho.
addoonsasho
ld addoonsad, addoonsi.
addoonso
Cid addoon ka dhigasho.
adduun
1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. ld adduunyo.
adduunweyne
Adduunka oo dhan. ld adduun.
adeeg
1. Hadal aan qornayn oo cid loo dhiibo si ay cid kale u gaarsiiso, farriin. 2. Shaqa hoosaad laga qabto guryaha iyo xafiisyada oo aan u baahnayn xirfad gaar ah. Tus. “Adeeggii buu diidey”. 3. Waxyaabaha daruuriga ah ee qoys maalin suuqa uga baahanyahay.
adeege
Qof dadka u adeega.
adeego
1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof).
adeegsasho
ld adeegsad, adeegsi.
adeegso
/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Cid adeeg u dirsasho. 2. (f.mg) U a.: wax samayntooda qalab ama wax kale u isticmaalid. Tus. “Baaritaanka dhiigga kombiyuutar ayaa loo adeegsadaa”.
adeegto
Haweenay shaqo hoosaad ka qabata guryaha, xafiisyada iwm.
adeer
1. Nin waxa uu u yahay ilmaha walaalkii dhalay. 2. Hab xurmo leh oo qof da'weyn loogu yeero. 3. (u.j) adeerow! 4. (u.j) wiilka aan adeerka u ahayow!; gabadha aan adeerka u ahayey!.
adeernimo
Adeer ahaansho.
adeeryo
Goodirka midkiisa dheddig. ld aadeer.
adhaxle
Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. ld araxle.
adiga
Magacuyaal tilmaamaya qofka labaad ee kelida ah (lala hadlaha). ld adi.
adinayn
(baay.) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.
adiyo
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'iyo'.
adkaan
ld adayg, adkaansho.
adkaansho
ld adkaan.
adkaysan
Wax la adkeeyay ahaansho.
adkaysasho
ld adkaysad, adkaysi.
adkaysi
1. Dhibaato hawl, xanuun, dhabar'adayg u lahaansho; dulqaad. 2. ld adkaysasho.
adkaysiinyo
Dulqaad loo yeesho dhibaato.
adkaysin
Karti dheeraad ah oo nafley u yeelato dhibaato, mushkilad iwm.
adkayso
/mg3 (-stay, -satay) 1.(f.g) Gunti, xarig iwm oo dabacsan dhuuqsasho. 2. ku a.: hadal, fikrad, mowqif iwm iska beddelid la'aan. 3. (f.mg) U a.: dhibaato dulqaad u yeelasho; hawl, dhib, xanuun adkaysi u lahaansho; dulqaadasho.
adke
1. (fiis.) Maatarka saddexdiisa qaybood middood oo leh mug iyo qaab go'an, iskana caabida xoogagga qaabkeeda beddelaya. 2. (xis.) Shaxan joomaterikaad oo saddex aaddimood leh. 3. (xis.) A. lix salaxaale: shaxan adke ah oo leh lix weji oo barbarooleyaal ah. 4. (xis.) A. uumiyoobe: wejigeddoonka adkuhu ku noqdo neef isaga oo aan marka hore dhalaalin.
adkee
1. Wax adag ka dhigid (wax). 2. Gunti, xarig iwm si aad ah u dhuujin.
adkow
1. Wax adag noqosho (wax). 2. Ka a.: wax ka lib helid.
adna
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'na 2'.
adoo
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'oo'.
adooga
Aabbe.
adse
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'se'.
aduu
Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi', 'aa 1' iyo 'uu 1'.
adwaar
ǫor. adyad m.dh Cay iyo aflagaaddo cid aan mutaysan lagu yiraahdo; aabi; faduul.
adyadee
Cid adyad ku samayn.
af
1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso.3. Waddo, tog, xarig iwm dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.
afaaf
Meesha furan ee aqal, xero iwm laga galo ama laga baxo; kadin; irrid.
afaggaal
/dh Toddobada xiddigood oo roqaha ah tan ugu dambaysa, una dhexeysa nuguushicad iyo naafcadde.
afar
Tirada saddexda iyo shanta u dhexayso; “4”.
afar-jiho
Afarta geesood ee muhiimka ah ee kambaska: woqooyi, koonfuri, bari iyo galbeed.
afar-madaxle
Muruqyada ugu waaweyn ee lugta fidiya midkood, wuxu ku yaal bowdada.
afaraad
/dh.t.j Tirada jagaale, keeda u dhigma afarta. ld afraad.
afardhegood
/dh 1. Sagaarada lab ee kolkaas u soo baxeen geeso la arki karo oo kolkaa la moodo in ay afar dhegood leedahay. 2. Fallaar dhegtiiba laba tarfaaq leedahay, ama afar geesood oo geeskiiba dheg leeyahay. 3. Digir markaa soo baxday oo afar caleemood leh.
afaree
Tiro afar ka dhigid.
afareyn
ld afareys.

