0

abeesaxambaar

m l

A. ah: ilmo ku jira marxaladdii gurguurashada.

0

abeeso

m dh (-ooyin, m.l)

Nooc halaqa ka mid ah, halis ah, gaabiya oo leh madax weyn, barabaro iyo neef ay isku difaacdo oo hadba ciidda ay ku nooshahay midabkeeda yeelato.

0

abeesojufaaley

m dh

Eeg: abeesajilfaaley

0

abeesow

m l

Cudur maqaarka dadka ku dhaca oo u yeela barbaro kuwa abeesada u eg.

0

abguri

m dh

Abeeso aad u weyn oo waxaraha, bakaylaha, sagaarada iwm. liqda.

0

abhi

f g2 (-iyay, -isay)

Qof maaggan in uu cid dhibaateeyo ereyo uu ku qaboobo ku dhihid. ld ahbi.

0

abhin

m f dh

ld abhis, ahbin, ahbis.

0

abhis

m l

Eeg: abhin

0

abid

m l fk

Eeg: abad

0

abiid

m l fk

Eeg: abad

0

abitey

m dh (-eeyo, m.dh)

Warqad qaab shimbireed leh oo inta dun dheer lagu xiro caruurtu hawada ku laliyaan; dawaarad.

0

abjac

m l (-cyo, m.dh)

A. ah: qof madax adag oo garmaqaate ah.

0

abjacnimo

m dh

Abjac ahaansho (qof).

0

abjad

m l (-dyo, m.dh)

Heeryo cufan, culus oo ka sameysan cajillo, jawaanno, calallo iwm, oo isku tolan oo awrta rarka culus laga xijiyo; qobtol. ld abjed.

0

abjed

m l

Eeg: abjad

0

abkow

m l (-wyo, m.dh)

1. Awoowe. 2. Awoowe aabbihiis; abuullan.

0

abkownimo

m dh

Abkow ahaansho.

0

abla'ablayn

m dh (-no, m.dh)

Barashada aragtida, jaraynta, iyo xeerarka kala soocidda naflayda kuwii dabar go'ay iyo kuwa hadda jooga.

0

ablaawe

m l (-wayaal, m.l/dh)

1. Qof aan ciddii uu ka soo farcamay la aqoon. 2. Qof aan meher ku dhalan; wacal; garac.

0

abley

m dh (-eeyo, m.dh)

Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. ld amley.

0

abnaq

m l (-qyo, m.dh)

(xis.) Tirada soo baxda marka la isku dhufto dhammaan abyooneyaasha togan ee ka yar ama le'eq abyoone togan ee la isa siiyey. Abnaqa abyoone n oo loo qoro n! waa: (n - 1) (n - 2) (n - 3) ... 3. 2. 1. Cidala isku raacay o! = 1.

0

abnaqid

m f dh

Eeg: abnaq³

0

aboobid

m f dh

Eeg: abow

0

aboodi

m l (-iyo, m.dh)

Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

0

aboor

m dh

Waxar ayadoon naaskii hooyadeed ka go'in biyo-cabbid bilowday.

0

aboornimo

m l

Aboor ahaansho (waxar).

0

abootannimo

m dh

Abooto ahaansho.

0

abooto

m dh (-ooyin, m.l)

Hooyada hooyadeed ama aabaha hooyadii; ayeeyo, macooyo.

0

abooto-idabbadis

m dh

Ayeeyo-lugdheer.

0

abqaad

m l (-do, m.l)

(baay.) Ka rujinta geedka laga rujiyo meel ee la geeyo meel kale. Tus. “Ka saaridda geed dheri lagu beeray ee loo wareejiyo dhulka”.

0

abqo

m dh u

Miro dhuuban, galoolan, dhexda iniino ku leh, quracu bixiyo oo xooluhu cunaan; dhameel. ld aqbo, qabco.

0

abraar

m l

1. Orod degegsiinyo leh oo hadba dhan loo ordo. 2. abraarid. ld abraarid.

0

abraarid

m f dh

ld abraar¹ (2).

0

abraarsii

f lg2 (-iiyay, -iisay)

Wax meel ciriiri ah xoog ku dhex marin.

0

abraarsiin

m f dh

Eeg: abraarsii

0

abraarsiis

m dh

Eeg: abraarsiin

0

abriil

m dh

Bisha afraad ee sannadka miilaadiga ah. ld abriile.

0

abriile

m dh

Eeg: abriil

0

abris

m l (-syo, m.dh)

Halaq madow oo gaaban oo waabaayo halis ah leh, oo afka iyo dabada wax ku qaniina inta badanna aan suntiisa laga kicin.

0

absaxan

m l u

Waalid, isir, ab.

0

abshir

m dh

1. War wanaagsan oo farxad leh. 2. Dariiq toosan oo kheyr lagu gaaro. Tus. “Abshirta Alle hana waafajiyo”.

0

absiisa

m l (xis.)

Kulanka-x oo barbarro ahaan loogu cabbiro dhidibka-x ee habdhiska kulanka kaartis.

0

abti

m l (-iyo, m.dh /-iyaal, m.l/dh)

1. Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu walaalkeed u yahay. 2. u.j. abtiyow! 3. u.j. wiilka aan abtiga u ahayow!; gabadha aan abtiga u ahayey!

0

abtibadbaadeed

m l (-dyo, m.dh)

Haweeney carruurta ay dhashay waxa uu ina adeerkeed u yahay.

0

abtinnimo

m dh

Abti ahaansho.

0

abtiri

f mg2 (-iyay, -isay)

U a.: qof faraciisu siday isu dhaleen sheegid.

0

abtirin

m f dh

ld abtiris.

0

abtiris

m l

abtirsiinyo.

0

abtirsad

m l

Eeg: abtirsasho

0

abtirsasho

m f dh

ld abtirsad, abtirsi.

0

abtirsi

m l

abtirsiinyo.

0

abtirsiimo

m dh

Eeg: abtirsiinyo

0

abtirsiino

m dh

Eeg: abtirsiinyo

0

abtirsiinyo

m dh

Aqoonta ku saabsan awoowayaashii hore magacyadooda iyo siday isu xigeen; abnaq. ld abtiris, abtirsi, abtirsiimo, abtirsiino.

0

abtirso

f mg3 (-saday, -satay)

1. Qof abtirsiinyadiisa sheegasho. 2. Ku a.: awoowo hore abtirsiinyo ku gelid.

0

abtisarow

m l

Sarmooyinka dhabannada iyo labada indhood dhexdooda carruurta uu ka saro abtigood durugsan; sarow.

0

abtiyoobid

m f dh

Eeg: abtiyow²

0

abtiyow

m l

Soo bixidda gabar qaangaartay naasku u soo baxo. Tus. “Naas abtiyow ayaa u soo baxay”.

0

abur

m l

/dh Xumbo (siiba midda uu soo saaro aworka qooqan). ld ubur.

0

aburi

f mg2 (-iyay, -isay)

Abur yeelasho ama soo saarid (siiba awrka qooqan). ld uburi.

0

aburin

m f dh

ld uburin.

0

aburshuqlayn

m dh

Eeg: abashuqlayn

0

aburshuqle

m l

Eeg: abashuqle

0

aburshuqlee

f mg2 (-leeyay, -laysay)

Eeg: abashuqlee

0

abuuddocan

m dh

Eeg: abuuddoocan

0

abuuddoocan

m dh

Timir yaryar, guduudan, aad u macaan oo ka baxda degmada Doocan ee Yaman. ld abuuddocan.

0

abuudiiq

m dh

A. ah: badeeco diiq, astaan ahaan dusha kaga sawiran.

0

abuullan

m l u

Awoowayaal hore oo cidi ka soo farcantay.

0

abuumaqas

m l

1. Nafley bad ku nool ah oo leh jir qolof adag ku dahaarantahay, toban lugood oo labada hore u egyihiin maqas oo la cuno; koombe. 2. Nooc ka mid ah sigaarradii 40kii iyo 50kii Soomaaliya laga cabbi jirey oo dusha maqas kaga sawirnaa.

0

abuur

m l

1. (m.l.u) Miro loogu tala galay in wax lagu beero. 2. ld abuurid.

0

abuuran

f mg1 (-rmay, -rantay; -rmi)

Wax la abuuray noqosho.

0

abuurcas

m l

/dh Nooc meseggada ka mid ah, oo midab guduud iyo caddaan u dhexeeya leh.

0

abuure

m l (-rayaal, m.l/dh)

1. Eebbe. 2. Qof wax abuuraya ama wax beeraya.

0

abuurid

m f dh

ld abuur¹ (2), abuuris, abuuritaan.

0

abuurid.

2. Wax kor u qadiid, taagid.

0

abuuris

m dh

; abuur².

0

abuuritaan

m l

Eeg: abuurid

0

abuurmid

m f dh

Eeg: abuuran¹

0

abuurnaan

m f dh

ld abuurnaansho.

0

abuurnaansho

m l

Eeg: abuurnaan

0

abuutufaax

m l

A. ah: macwiis tufaax astaan u ahi ku sawiran yahay.

0

abwaan

m l (-nno, m.dh)

1. Buug ama buugag taxane ah oo laamaha aqoonta oo dhami ku uruursanyihiin. 2. Nin curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 3. A. ah: nin garasho aqoon iyo waaya-aragnimo dheeraad ah leh. 4. (riw.) Qof riwaayadaha curiya.

0

abwaanad

m dh (-do, m.l)

1. Haweeney curin iyo hal-abuur suugaaneed leh. 2. A. ah: haweeney garasho, aqoon iyo waaya aragnimo dheeraad ah leh.

0

abwaannimo

m dh

Abwaan ahaansho.

0

abxad

m dh (-do, m.l)

Shandad weyn, maqaar ka samaysan oo reer miyigu wax ku gurtaan.

0

abyamid

m f dh

ld abyan¹ (2).

0

abyan

m l

1. Garasho ama dareen, wax silloon ama lala yaabo, ay dhaliyaan; amakaag; ashqaraar. 2. ld abyamid.

0

abyanaha-logaridam

m l (xis.)

Qayb ka mid ah logaridamka tiro ee ah abyoonaha ku yaalla bidixda barta tabanlaha ee ku jirta logaridamka.

0

abyane-huban

m l (-nayaal ..., m.l/dh)

(xis.) Jawaabta abyanka fansaar kasta ee hal doorsoome f(x), ee u dhexeeya laba qiime oo magacaaban ee x: x, iyo x2.

0

abyin

m l (-nno, m.dh)

(xis.) Habka lagu raadiyo abyanku huban ama aan hubanayn. Abyintu waa weydaarka xigsinaynta. Tusaale ahaan, haddii f(x) ay tahay fansaarka ee x oo marka la diiro ku siisa f(x), markaa F(x) waxa la yiraahdaa abyin ama lidka diirane ee f(x).

0

abyin-jeexeed

m l (-dyo, m.dh)

(xis.) Hab lagu sammeeyo abyinaynta taranka laba fansaar iyada oo la adeegsanaayo jidka: u (dv/dx)dx = uv - v (du)dx, oo loo adeegsan karo qiimeynta abyinka ee taran.

0

abyineed-aan-hubnayn

m l (xis.)

Abyanka aan hubanayn ee fansaarka f(x) waa fansaar F(x) oo diiranihiisu leegyahay f(x). Waxa kale oo loo yaqaan lidka diirane; abyineed.

0

abyineed-huban

m l

huban.

0

abyood

f mg3 (-ooday, -ootay)

Ku a.: ficil isla weyni iyo xadgudub leh cid kula kicid; gardarreysi qof.

0

abyoone

m l (-nayaal, m.l/dh)

(xis.) Urur ka kooban tirooyinka idil ee togan iyo kuwa taban; 0, 1, 2, 3, 4, ... Abyooneyaasha togan ee 1, 2, 3, 4,... waxa lagu magacaabaa tirooyinka tirsiimo ama kuwa wax lagu tirsado.

0

acuudu-billaahi

e d

Eray Eebbe looga magan galo wixii la sharaysto. ld cawdu-billaahi.

0

acuudu-billaysad

m l

Eeg: acuudu-billaysasho

0

acuudu-billaysasho

m f dh

ld acuudu-billeysad, acuudu-billeysi, cawdu-billeysad

0

acuudu-billeysi

m l

Eeg: acuudu-billeysasho

0

acuudu-billeyso

f mg3 (-stay, -satay)

Ka a.: wax shartooda Ilaah ka magan gelid. ld cawdu-billeyso.