0

kobatole

m l (-layaal, m.l/dh)

1. Qalabka kabaha lagu tolo oo mudac weyn u eg. 2. Ninka kabaha tola. ld kabatol.

0

kobci

f g2 (-iyay, -isay)

1. Dhasha dadka iyo xoolaha cayilin. 2. Dhaqaale iwm kordhin.

0

kobcid

m f dh

Eeg: koboc²

0

kobcin

m f dh

ld kobcis.

0

kobcis

m l

Eeg: kobcin

0

koboc

m l kh

K. ah: nafley yar oo cayilan.

0

kobocsan

f mg4 (-naa, -nayd)

Ahaansho wax la kobciyey.

0

kobocsanaan

m f dh

ld kobocsanaansho.

0

kobocsanaansho

m l

/dh ld kobocsanaan.

0

kobocsasho

m f dh

Eeg: kobocso

0

kobocso

f mg3 (-saday, -satay)

Ilmo xoolaad oo la doonaayo in la qasho cayilsasho

0

kobojaa

m l

Eeg: kabajaa

0

kobolli

m l

Eeg: kibilli

0

kobon

m l

3Geed dheer oo laan-laan u baxa oo leh caleemo balballaaran iyo miro macaan, lana cuno, oo cadcaddaada markay bislaadaan.

0

kodho

m dh

Harag waxar yar oo haamaha caanaha lagu lulo loo hoos dhigo.

0

kodhon

m l (-no, m.dh)

(baay.) Beys naytaroojin saddexan ah oo ku jirakontorool¹ molikiyuulka DNA ama ka RNA da, taasi oo taxda amiino asiidh gaar ah xilliga samaynta borotiinka ku jira unugga.

0

kog

f mg1 (-gay, -gtay)

Wax fidsanaa isku soo roorid.

0

kogid

m f dh

Eeg: kog

0

kogsan

f mg4 (-naa, -nayd)

Wax kogay ahaansho.

0

kogsanaan

m f dh

ld kogsa- naansho.

0

kogsanaansho

m l

/dh ld kogsanaan.

0

koji

f g2 (-iyay, -isay)

Wax fidsan isku soo roorin.

0

kojin

m f dh

Eeg: koji

0

kojiye

m l (-yayaal, m.l/dh)

Toddoba- maggaarto; teetano.

0

kol

m l

1. ld kal 1. (kolal, m.l) Waqti, jeer; mar. Tus. “Cali kol baan arkay”. 2. K.ba: mar walba. 3. K.ka: haddaba, sidaas darteed. k.laba: 4. K.kiiba: isla waqtigii. 5. K.naba ama si kastaba; dhab ahaan. 6. Waa k. iyo laba: marmar buu dhacaa.

0

kolay

m l (-yo, m.dh)

Kiish ama qandi alaabta lagu rito.

0

kolayfiiq

m l (-qyo, m.dh)

Weel qashinka lagu ururiyo.

0

kolaytis

m l (daaw.)

Halaamacoodka mindhicirka waaweyn. Astaamaha u badan waa: shuban mararka qaarkood ay la socdaan dhiig iyo axal iyo xanuun urkurjirtada hoose.

0

kolka

xilliga roobku bilaabanayo; kacsan.

0

kolkii

xi. eeg kol².

0

kolkol

m dh (-lo, m.l)

Kolay lagu sameeyo in dharka duubayo.

0

kolla

fk. Marnaba; marna.

0

kollajiin

m l (-no, m.d)

(c,nafl) Borotiin miiqsan oo ma milme ah lagana helo nudo isku xidhayaasha maqaarka, taharta iyo lafta.

0

kollaydh

m dh (-ooyin, m.l)

(baay.) Kollaydhada markii ugu horreysey waxa uu u qeexay Thomas Graham sannadkii 1861, walxo ahaan, sida istaarj ama jellatiin, kuwaas oo aan ka gudbi karin xuub.

0

kolley

fk. K.ba: si kastaba; dhab ahaan.

0

kollooydh-soocid

m dh (baay.)

Dariiqo molikuyuulada waaweyn (sida istaarajka ama borotiinka) iyo molikuyuulada yaryar (sida guluukows ama amiino asiidhada) oo ku wada jira milan lagu kala sooco iyada oo la adeegsanaayo siimow xulasho oo la dhexmarinaayo xuub badh-habe ah.

0

kolmayn

m f dh

Eeg: kolmee

0

kolmaysan

f mg4 (-snaa, -snayd)

Wax kolmo loo yeelay ahaansho.

0

kolmaysnaan

m f dh

ld kolmaysnaansho.

0

kolmaysnaansho

m l

/dh ld kolmaysnaan.

0

kolmee

f mg2 (-meeyay, -maysay)

Ka k.: wax, wax kale ka soo laalaadin ama lalmin.

0

kolmo

m l (nax.)

Astaan qoraal (“ “) oo sida badan loo adeegsado iyadoo labo labo ah oo hor iyo gadaal laga mariyo hadal, weer, erey, si loo muujiyo hadalka tooska ah, yacni sida qof afkiisa uga soo baxay (tus. Cali wuxuu yiri: “berri baan imanayaa”).

0

kolombaawi

m dh

Macawiso raggu qaato midabyo kala gaar ah leh.

0

kolon

m dh (-lmo, m.l)

1. Labo cad oo yaryar oo dhuudhuuban oo cunaha ariga qaarkiis ka baxa midkood. 2. Buro jirka meel ka mid ah ka soo baxda oo laallaadda. 3. (w) eeg kolmo.

0

koloraydh

m l u (-dyo, m.dh)

(kiim.) Iskudhis uu ku jiro koloriin.

0

koloriin

m dh (-nno, m.dh)

(kiim.) Curiye neef cagaar-hurdi ah oo firfircoon kana tirsan haloojinnada (ururka VII ee tusaha kalgalka curiyeyaasha). Waxa laga helaa biyaha badda, cusbada harooyinka iyo helaytka (NaCl) oo tuulma fadhiisimo dhul-hoosad ah. K.ta oo ah ogsidheeye xooggan, waxa lagu xisaabay in dhulka oogadiisa ay ka tahay 0.055%.

0

kombaleeso

m dh

1. Wadajir. 2. (muus.) Koox muusig.

0

kombiyuutar

m l (-rro, m.dh)

(tegno.) Aalad ku shaqeysa elektroonik si gaar ahna u qabata xogta lagu kaydiyo, marka loo baahdana si qeexan uga jawaabta.

0

kongerees

m l (-syo, m.dh)

Shirweyne dad badan isugu yimaadaan oo arrimo muhiim ah lagaga hadlo.

0

kontarabaan

m l

Badeeco aan canshuureyn oo si sharci-darro ah dal ku soo gasha ama uga baxda. ld kontrobaan.

0

kontomaad

m l t j

Midka ku abbaaran tirada konton. ld kontonaad.

0

kontomeeye

m l t

Tiro qiyaas ahaan konton u dhow. ld kontomeeyo.

0

kontomeeyo

m dh

Eeg: kontomeeye

0

konton

m l t

Tiro ka kooban shan meelood oo min toban ah; shan tobnaad; “50”.

0

kontonaad

m l t j

Tirada jagaale, kan kontonka u dhigma. ld DSI, kontomaad.

0

kontorool

f g1 (-oolay, -ooshay)

Wax baarid.

0

kontoroolan

f mg4 (-lnaa, -lnayd)

Wax la kontoroolay ahaansho

0

kontoroolasho

m f dh

Eeg: kontoroolo

0

kontoroolid

m f dh

Eeg: kontorool²

0

kontoroolnaan

m f dh

ld kontoroolnaansho.

0

kontoroolnaansho

m l

/dh ld kontorool-naan.

0

kontoroolo

f mg3 (-rooshay, -roolatay)

Wax kontorool ku sameysasho.

0

kontrobaan

m l

Koo¹ mu.ti.l (kuwoo, w) Mgacuyaal tilmaame oo lab, oo wax qofka hadlaya aad uga fog oo farta la isugu fiiqayo lagu tilmaansado.

0

koo

mu ac l (kuwoo, w)

1. Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo tilmaama wax ama qof jooga meel kan hadlaya ka fog. 2. (t) ld kow.

0

koo-insaym

m l (-myo, m.dh)

(baay.) Molikiyuul aan borotiin ahayn oo orgaanik ah, kaas oo ku xidhiidhiya molikiyuul insaym dedejinta falgallada baayokiimi-keed.

0

koob

m l (-bab, m.l)

1. Weel yar oo badanaa dheg leh oo wax lagu cabbo; fijaan. 2. Qalab ka samaysan dahab, qalin iwm oo lagu kala qaato tartamada cayaaraha.

0

koobaab

f g1 (-bay, -btay)

Eeg: goobaab²

0

koobaaban

f g4 (-bnaa, -bnayd)

Eeg: goobaaban

0

koobaabasho

m f dh

Eeg: goobaabasho

0

koobaabid

m dh

Eeg: goobaabid

0

koobaabnaan

m dh

Eeg: goobaabnaan

0

koobaabnaansho

m l

/dh ld goobaabnaan.

0

koobaabo

f g3 (-btay, -batay)

Eeg: goobaabo

0

koobaad

m l

Eeg: koowaad

0

kooban

f mg1 (-bmay, -bantay; -bmi)

Ku k.: wax koobmay noqosho.

0

koobi

f mg2 (-iyay, -isay)

Ka k.: cid war xiiso leh sheegaysa hadal ka gurid.

0

koobid

m f dh

Eeg: koob²

0

koobin

m f dh

Eeg: koobi

0

koobir

m l (-rro, m.dh)

Minxiis.

0

koobmid

m f dh

ld koobniin.

0

koobnaan

m f dh

ld koob-naansho.

0

koobnaansho

m l

/dh ld koobnaan.

0

koobniin

m dh

Eeg: koobmid

0

kood

m l (-dad, m.l)

1. Lafaha gebiga ah oo indhaha ka korreeya oo sunnayaashu ku yaalliin midkood. 2. Hadal hoos laysugu sheego; faq. 3. Xodxodasho. 4. Neef bayr leh oo aan la qaban karin; farow. 5. (m.l./dh) (- do, m.l) Dhul siman meel ka yara sarreysa.

0

kooda

mu lh l (kuwooda, w)

Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax iyagu (qofka saddexaad ee wadarta ah) ay leeyihiin. Tus. “Kooda ayaa ka wanaagsan kiinna”.

0

koodh

m l (-rar, m.l)

Eeg: koor¹

0

koodhi

m l

Canshuur dadka laga qaado.

0

koodhiin

m dh (-nno, m.dh)

(daaw.) Dawo xanuun bi'iso ah oo laga sameeyo morfiinta laakiinse awooddeeda xanuun bi'inta iyo dejinta maskaxdaba ay yartahay, waana sun yartahay waxa laga qaataa afka iyo duritaan si xanuun loo yareeyo ama qufac loo joojiyo.

0

koodi

f g2 (-iyay, -isay)

1. Hadal sir ah cid ku qarsasho. 2. Cid shukaansasho.

0

koodin

m f dh

ld koodis.

0

koodis

m l

Eeg: koodin

0

koofaar

m dh (-ro, m.l)

Magac aan qof kiisii runta ahaa ahayn; naanays.

0

koofi

m dh

Eeg: koofiyad

0

koofiyad

m dh (-do, m.l)

Shey ka samaysan dun, dhar iwm. oo raggu madaxa gashadaan. ld koofi, koofiyo.

0

koofiyad-xidid

m l (baay.)

Dhisme daboola fiiqa ugu horreeya ee xididka (dhinaca carrada). Waxay ilaalisaa xididka inta uu korayo si uu u dhex maro carrada.

0

koofiyo

m dh

Eeg: koofiyad

0

koofur

m dh

Jiha waqooyiga liddiga ku ah. ld koonfur.

0

kookas

m l (-syo, m.dh)

(baay.) Nooc bakteeriyada ka mid ah oo qaab dhulu- lubaysan leh.

0

kooke

m l (-kayaal, m.l/dh)

Qof cunto kariska si fiican u yaqaan.

0

kookeyn

m dh (daaw.)

Alkolooyd laga sameeyey caleenta geedka loo yaqaan kooka (erythroxylon coca) amaba shaybaarrada lagu diyaariyo, waxa loo isticmaalaa dawo suuxiso meel kooban ee jirka, sida: qalliinka isha, dhegta, sanka iyo cunaha.