Words starting with 'D'

Qufac isdaba joog ah; riiraxyo.

Si isdaba joog ah u quficid; riiraxyood.

Eeg: dhigdhikoo

1. Aqal miyi la dhisaayo dhigo u yeelid. 2. Rati la raraayo dhigo ka taagid.

ld dhigis, dhigniin.

Eeg: dhigid

Eeg: dhigan¹

Qoraalka farta.

ld dhignaansho.

/dh ld dhignaan.

Eeg: dhigid

/mg. 3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax la hayay meel saarasho. 2. (f.g) Wax kaydsasho. 3. (f.g) Cashar qorasho. 4. (f.g) Dugsi wax ka barasho. 5. (f.g) Ballan, heshiis iwm cid la gelid. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax kale u beddelasho. 7. (f.mg) Is dh.: qof khatar iwm oo ku soo fool leh oo loo baahnaa in uu ka gaashaanto ka seexasho.

ld dhihitaan.

Eeg: dhihid

/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Wax la hayo qof kale gacanta u gelin. 2. (f.g) Lacag, mushaar, deyn iwm bixin. 3. (f.mg) Is dh.: cid isu gacan gelin. 4. (f.mg) U dh.: cid wax u dirid.

/dh 1. Hanti iib loo wado oo qofkii lahaa uusan la socon oo cid kale gadayso. 2. Dh. ah: rati dhaan ah oo ciddii lahayd aysan wadan.

Eeg: dhiibasho

ld dhiibad.

Maro, harag iwm togid si jactadku uga ba'o.

ld dhiibis².

ld dhiibis¹.

Eeg: dhiibin

Cid dhaawac ah israacin.

Wax la israaciyay ahaansho (qof dhaawac ah).

Eeg: dhiibitir

ld dhibitirnaansho.

/dh ld dhiibitirnaan.

1. Wax la hayo cid kale u gudubsasho. 2. Wax qof leeyahay cid kale ku ammaanaysasho.

Eeg: dhiibsasho

Eeg: dhiibsan¹

Maro, harag iwm wax la dhiibiyey noqosho.

ld dhiibsanaansho.

/dh ld dhiibsanaan.

ld dhiibsad, dhiibsi.

Eeg: dhiibsasho

Maro, harag iwm giijisasho.

Deri.

1. Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq. 2. ld dhiidhiyid.

Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin.

Fadhi luguhu u fidsanyihiin fariisasho (qof).

Qof fadhiya, luga fidin.

Eeg: dhiidhiib

Eeg: dhiidhiibi

Eeg: dhiidhiibsasho

Qof isagoo fadhiya wax lugaha fidsaday ahaansho.

ld dhiidhiibsanaansho.

/dh ld dhiidhiib-sanaan.

ld dhiidhiibsad, dhiidhiibsi.

Eeg: dhiidhiibsasho

Qof isagoo fadhiya lugaha fidsasho; dhiidhiib u fariisasho.

Kur ka samaysanta ciidda bacaddada.

Cayayaan madaxa iyo qaarka hore qolof adag oo kurtummo lihi kaga roganyihiin oo aan baalal lahayn oo qaar dambe oo buuran leh; xabley.

ld dhiidhi¹ (2).

Qof firfircoon oo dhega nugul ahaansho.

ld dhiifoonaansho, dhiifooni.

/dh ld dhiifoonaan.

Eeg: dhiifoonaan

1. Dareere guduudan, wadnahu qaybiyo, halbowlayaasha nafleyda qaarkeed ku wareega oo nafaqada siiya. 2. Caadada dumarku bishiiba hal mar helo; xayl. 3. Dil.

Xaalad caadadiska dhiigga halbowlayaashau si aan caadi ahayn hoos ugu dhaco Waxay dhacdaa marka biyo badan ay jirka ka baxaan sida: shuban, gubasho, matag ama dhiigbax badan dhaco.

Joogsashada dhiig socday oo ay keentay shaqada dabiiciga ah ee jirka oo ka kooban xinjirowga dhiigga iyo iskuroorka xididdada go'ay.

Dhiig laga soo miiray qof caafimaad qaba oo dhiig bixiye ah (donor) oo lagu shubo aroor ka mid ah xididdada dhiigga ee qof kale oo dhiiggiisu ku fillaan waayey tiro yari ama tayo xumi awgeed oo ka iman karta shil ama cudur.

Dhiig ku ururay soohyada dhexdooda oo xinjirooba markaas sameysmato meel soo buuran oo adagi.

Falalka taxanaha ah oo uu dhiiggu iska beddelo darere oo u beddelmo adke.

ld dhiigid.

1. Dhiig badan oo oogada meel ka mid ah ka yimaada. 2. ld dhiigbixid.

Dhigbax ka yimid halbowle oo maskaxda ku furma, sida badan waxa sabab u ah cudur ku dhaca xididdada dhiigga iyo dhiigkar.

ld dhiigbax¹ (2).

Eeg: dhiigyacab

Dhiigga nafleyda ku jira oo intii la rabay ka yar.

Ka dh.: nafley dhiig ka keenid.

Eeg: dhigee

1. eeg dhiig². 2. ld dhiigaabid.

Cadaadiska dhiigga oo sarreeya. Cadaadiska dhiigga oo kor uga kaca cabirka caadiga ah da' khaas ah lagu yaqaan.

Qof aan ka dhiidhiyin xumaanta.

Meel nabar ku dhacay dhiigga ku urura oo madoobaada.

Nafley nool oo dhiig laga shubto, kaydin ama dan kale darteed.

1. Si xaqdarra ah oo dadka xooggiisa looga faa'iideysto. 2. Dh. ah: qof dadka xooggiisa si xaqdarra ah uga faa'iideysta. 3. ld dhiigmiirasho.

Dhiigmiirad ahaansho.

ld dhiigmiirad (3).

(2).

1. Nafley dhiig ka shubasho. 2. Cid si xaqdarro ah ku jirto xooggiisa uga faa'iideysasho.

Dhiig yeelasho.

1. Dhiig ku guntama meel nabar ku dhacay. 2. ld dhiigroorid.

ld dhiigroor¹ (2).

Dhiigmiirad.

Ku shubidda qof dhiig ku yaraaday lagu shubo; dhiig.

1. ld dhiigsiis. eeg dhiigsii. 2. Dhiig ku shubid.

(1). dhiigsonkor m.l Kaadisokorow; kaadimacaan.

Sooh baabi'in aad u ballaaran oo ay keento baktiiriya cudurkeen ah oo dhiigga raaca ama sun ayaduna dhiigga la socota. Ereyga waxa loo isticmaalaa oo kala nooc dhiig sumow ah.

Qof aano daba jooga.

(bot.) Geed gaab laan-laan u baxa, qodxo dhaadheer, ulaha laga goosto oo qodxihiisu kurtummo leeyihiin.

Tagista dhiigga oo ka yaraada qayb ka mid ah jirka oo ay keento xididdada dhiigga geeya oo ciriirsama ama xirma. Dh. y.da wadnaha waxay keenta anjiina begtoris.

Fal lagu falo ugaarta (dhiigga neefka la dilay ayaa qaansada madaxeeda iyo dabadeeda lagu taabtaa).

Qof dadka laaya; dilaa. ld dhiigcab. dhiigyacabad m.dh Naag dadka laysa.

Dhiigyacab ahaansho.

Wax aan dhiig badani jirkiisa ku jirin ahaansho.

ld dhiigyaraansho, dhiigyari, dhiigyaro.

/dh ld dhiigyaraan.

Eeg: dhiigyaraan

Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.