d
Xarafka afaraad ee xurufta soomaaliga, ahna shibbane. ld deel (2).
da'
1. ld da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iwm ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.
da'aa
Sida cilmiga cimiladu uu sheegayo, waa biyaha qaabkoodu dareere ama adagyahay, oo dhulka uga yimaada xagga gibilka.
da'aad
'¹ (1).
da'fur
1. Ratigu marka u qooqbaxo. 2. ld da'furid. Ka baabi'idda qooqu ka baaba'o awr.
da'furid
'fur². ld da'fur¹ (2).
da'oobid
'ow.
da'ow
Duq noqosho (qof).
da'weyn
Duq ahaansho (qof).
da'weynaan
'weyn. ld da'weynaansho, da'weyni.
da'weynaansho
/dh ld da'weynaan.
da'weyni
'weynaan.
da'yar
Dhallinyaro. ld da'yaro.
da'yaraan
'yar². ld da'yaraansho, da'yari, da'yaro.
da'yaraansho
/dh ld da'yaraan.
da'yari
'yaraan.
da'yaro
'yar¹; da'yaraan.
daa
1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tus. “Waxaa fiican inaad sigaarka dayso”.
daa'imi
Fal samayntiisa joogtayn. ld daayimi.
daa'imid
'in. ld daayimid.
daa'imin
'imi. ld daa'imis, daayimin, daayimis.
daa'imis
'imin.
daa'imo
Ilmo yar oo aabbihiis dhintay; agoon.
daa'in
Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa. ld daayin¹.
daa'iro
Ayaan cidiba mar hesho.
daab
Qori ama bir la qabsado oo ku rakiban qalab goynta, jebinta, qodidda iwm loo adeegsado.
daabac
1. Duub dun ah oo maryaha lagu xardho. 2. Dhar dun lagu xardhay. 3. (-cyo, m.dh) Meesha ay iska galaan daabka iyo birta toorreyda. 4. ld daabicid.
daabacaad
1. Gelinta qoraal madbacad la geliyo. 2. Qoraal inta hal mar la daabaco. ld daabicid.
daabacan
1. Maro, wax dabac lagu qurxiyay ahaansho. 2. Qoraal, wax la madbacadeeyay ahaansho.
daabacnaan
ld daabacnaansho.
daabacnaansho
/dh ld daabacnaan.
daabad
Ninka tababbarka bilowga ah qaatay xagga ugaadhsiga, welise aan heer fiican gaarin.
daabakhaad
1. ld daabaqaad. Calaamad, summad, lagu dhigo neef iib u jooga. 2. Tartamidda cayaar turub laba dhinac oo iska soo horjeedaa ay u tartamaan foorooyin ay kala qabaan, in ay qolo keliya wareegto.
daaban
Wax la daabay ahaansho; wax daab loo yeelay ahaansho.
daabaqaad
(1).
daabax
1. D. ah: neef xoolo ah oo qalliin ku habboon. 2. D. ah: hilib aan tamooti ahayn. 3. ld daabaxid. ld dabaax¹, dabax¹, dibaax, dubaax.
daabaxid
(3), daabixid, dabaax¹, dabaaxid, dabxid.
daabbad
1. Neef xoolo ah oo la rarto ama la fuulo. 2. Nafley weyn oo la rumeysanyahay inay badda ku jirto, balse aan weligeed la arag.
daabbadqaad
Nafley weyn oo badda ku nool.
daabbul
Dad, xoolo, alaab iwm oo badan si degdeg ah u daadgurayn.
daabbulad
Xirmo ka kooban boqol marduuf oo jaad ah. ld daabbule.
daabdulle
Bir dhuuban oo koorta ilaheeda lagu dalooliyo.
daabece
1. Qof qoraallo madbaceeya. 2. Qof dharka daabaca.
daabicid
ld daabac¹ (4), daabacaad.
daabnaan
ld daabnaansho.
daabnaansho
/dh ld daabnaan.
daabo
/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Qalab daab u samaysasho. 2. (f.mg) Ku dhicid daab (dhasha xoolaha). Tus. “Waxartu waa daabatay”.
daabul
Xoolo koox-koox u socda si degdeg ah u rarid.
daac
Qabatoon; macaluul; diihaal.
daacad
Qof niyad samida ama mukhlisnimada uu muujinayo ay ka dhabtahay.
daacadnimo
Daacad ahaansho.
daacadxumo
Daacadnimo la'aan.
daacaqurmid
ld dacwashiirid.
daacaqurun
Daaco ur qurmoon oo ka timaadda calool cunto kala duwan qaadatay. ld dacwashiir¹.
daaci
D. ah: neef aad caato u ah.
daacid
ld daacasho.
daaco
1. Neef dhawaaq leh, caloosha ka timaadda oo afka ka soo baxda. 2. Dhul godan oo aan dhir lahayn.
daacuf
Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.
daacufle
Qof ama neef daacuf ah.
daacuun
Cudur calooleed aad halis u ah, dhaqso u faafa oo leh shuban badan oo biyo ah. ld daacuun-calooleed, daacuuncaloolo.
daacwashiir
Daacaqurun.
daad
1. Biyo xoog leh oo faafa oo ka yimaadda roob da'ay ama webi fatahay. 2. Qaybta roobka ka mid ah oo ugu dambaysti gaarta duruuraha.
daadasho
ld daadad.
daaddah
Eray carruurta yaryar lagu yiraahdo kolka gacnaha la hayo oo socodka la barayo.
daaddeg
Meel taag ah gollaheeda.
daaddihi
1. Ilmo yar socod barid. 2. Wax si tartiib ah u wadid.
daadduumi
Feer, laad iwm cid dhulka la dhigid. ld daadduunsii, daanduumi, daanduunsii.
daadduumid
ld daanduumid.
daadduumin
ld daadduunsiin, daanduumin, daanduunsiin.
daadduun
Qof cayrnimo awgeed la bayhoofay. ld daanduun¹.
daadduunshe
Budh weyn oo lagu dagaalamo. ld daanduunshe.
daadguree
1. Waxbadan meel si degdeg ah uga qaadid. 2. Wax iyadoo meel kale la geynayo halis kabadbaadin.
daadi
Wax meel ay ku jireenka geddin.
daadin
ld daadis.
daado
1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).
daadsan
Wax la daadiyay ahaansho.
daadsanaan
ld daadsanaansho.
daadsanaansho
/dh ld daadsanaan.
daaduf
Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. ld daadduf¹.

